Aranya Kanda Sarga 1 – araṇyakāṇḍa prathamaḥ sargaḥ
|| maharṣisaṅghaḥ ||
praviśya tu mahāraṇyaṁ daṇḍakāraṇyamātmavān |
dadarśa rāmō durdharṣastāpasāśramamaṇḍalam || 1 ||
kuśacīraparikṣiptaṁ brāhmyā lakṣmyā samāvr̥ttam |
yathā pradīptaṁ durdarśaṁ gaganē sūryamaṇḍalam || 2 ||
śaraṇyaṁ sarvabhūtānāṁ susaṁmr̥ṣṭājiraṁ tathā |
mr̥gairbahubhirākīrṇaṁ pakṣisaṅghaiḥ samāvr̥tam || 3 ||
pūjitaṁ cōpanr̥ttaṁ ca nityamapsarasāṁ gaṇaiḥ |
viśālairagniśaraṇaiḥ srugbhāṇḍairajinaiḥ kuśaiḥ || 4 ||
samidbhistōyakalaśaiḥ phalamūlaiśca śōbhitam |
āraṇyaiśca mahāvr̥kṣaiḥ puṇyaiḥ svāduphalairvr̥tam || 5 ||
balihōmārcitaṁ puṇyaṁ brahmaghōṣanināditam |
puṣpairvanyaiḥ parikṣiptaṁ padminyā ca sapadmayā || 6 ||
phalamūlāśanairdāntaiścīrakr̥ṣṇājināmbaraiḥ |
sūryavaiśvānarābhaiśca purāṇairmunibhirvr̥tam || 7 ||
puṇyaiśca niyatāhāraiḥ śōbhitaṁ paramarṣibhiḥ |
tadbrahmabhavanaprakhyaṁ brahmaghōṣanināditam || 8 ||
brahmavidbhirmahābhāgairbrāhmaṇairupaśōbhitam |
sa dr̥ṣṭvā rāghavaḥ śrīmāṁstāpasāśramamaṇḍalam || 9 ||
abhyagacchanmahātējā vijyaṁ kr̥tvā mahaddhanuḥ |
divyajñānōpapannāstē rāmaṁ dr̥ṣṭvā maharṣayaḥ || 10 ||
abhyagacchaṁstathā prītā vaidēhīṁ ca yaśasvinīm |
tē taṁ sōmamivōdyantaṁ dr̥ṣṭvā vai dharmacāriṇaḥ || 11 ||
lakṣmaṇaṁ caiva dr̥ṣṭvā tu vaidēhīṁ ca yaśasvinīm |
maṅgalāni prayuñjānāḥ pratyagr̥hṇan dr̥ḍhavratāḥ || 12 ||
rūpasaṁhananaṁ lakṣmīṁ saukumāryaṁ suvēṣatām |
dadr̥śurvismitākārāḥ rāmasya vanavāsinaḥ || 13 ||
vaidēhīṁ lakṣmaṇaṁ rāmaṁ nētrairanimiṣairiva |
āścaryabhūtān dadr̥śuḥ sarvē tē vanacāriṇaḥ || 14 ||
atrainaṁ hi mahābhāgāḥ sarvabhūtahitē ratam |
atithiṁ parṇaśālāyāṁ rāghavaṁ saṁnyavēśayan || 15 ||
tatō rāmasya satkr̥tya vidhinā pāvakōpamāḥ |
ājahrustē mahābhāgāḥ salilaṁ dharmacāriṇaḥ || 16 ||
mūlaṁ puṣpaṁ phalaṁ vanyamāśramaṁ ca mahātmanaḥ |
nivēdayitvā dharmajñāstataḥ prāñjalayō:’bruvan || 17 ||
dharmapālō janasyāsya śaraṇyastvaṁ mahāyaśāḥ |
pūjanīyaśca mānyaśca rājā daṇḍadharō guruḥ || 18 ||
indrasyēha caturbhāgaḥ prajā rakṣati rāghava |
rājā tasmādvarānbhōgānbhuṅktē lōkanamaskr̥taḥ || 19 ||
tē vayaṁ bhavatā rakṣyā bhavadviṣayavāsinaḥ |
nagarasthō vanasthō vā tvaṁ nō rājā janēśvaraḥ || 20 ||
nyastadaṇḍā vayaṁ rājan jitakrōdhā jitēndriyāḥ |
rakṣitavyāstvayā śaśvadgarbhabhūtāstapōdhanāḥ || 21 ||
ēvamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairvanyaiśca rāghavam |
anyaiśca vividhāhāraiḥ salakṣmaṇamapūjayan || 22 ||
tathānyē tāpasāḥ siddhā rāmaṁ vaiśvānarōpamāḥ |
nyāyavr̥ttā yathānyāyaṁ tarpayāmāsurīśvaram || 23 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē araṇyakāṇḍē prathamaḥ sargaḥ || 1 ||
